مدیریت گمان و پیش‌داوری

آیه مبنا: «يَا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا اجْتَنِبُوا كَثِيرًا مِنَ الظَّنِّ إِنَّ بَعْضَ الظَّنِّ إِثْمٌ»

ای کسانی که ایمان آورده‌اید! از بسیاری از گمان‌ها بپرهیزید، چرا که بعضی از گمان‌ها گناه است. (حجرات، ۱۲)

صداقت با خود (پذیرش اشتباه)

آیه مبنا: «بَلِ الْإِنْسَانُ عَلَى نَفْسِهِ بَصِيرَةٌ»

بلکه انسان خودش بر وضع خود آگاه است، چرا که بعضی از گمان‌ها گناه است. (قیامت، ۱۴)

کنترل خشم و بزرگواری

آیه مبنا: «وَالْكَاظِمِينَ الْغَيْظَ وَالْعَافِينَ عَنِ النَّاسِ»

…و کسانی که خشم خود را فرو می‌برند و از خطای مردم می‌گذرند، چرا که بعضی از گمان‌ها گناه است. (آل عمران، ۱۳۴)

تواضع درونی (دوری از خودبرتربینی)

آیه مبنا: «فَلَا تُزَكُّوا أَنْفُسَكُمْ هُوَ أَعْلَمُ بِمَنِ اتَّقَى»

پس خودتان را پاك مشماريد. او به كسى كه پرهيزگارى نموده داناتر است، (نجم، ۳۲)

خیرخواهی قلبی برای دیگران

آیه مبنا: «وَلَا تَجْعَلْ فِي قُلُوبِنَا غِلًّا لِلَّذِينَ آمَنُوا»

و در دل‌هایمان کینه‌ای نسبت به کسانی که ایمان آورده‌اند قرار مده، (حشر، ۱۰)

واکنش اولیه در برابر فقدان یا شکست

آیه مبنا: «الَّذِينَ إِذَا أَصَابَتْهُمْ مُصِيبَةٌ قَالُوا إِنَّا لِلَّهِ وَإِنَّا إِلَيْهِ رَاجِعُونَ»

همان کسانی که چون مصیبتی به آنان برسد، می‌گویند: ما از آنِ خداییم و به سوی او بازمی‌گردیم، (بقره، ۱۵۶)

امیدواری در اوج سختی

آیه مبنا: «لَا تَقْنَطُوا مِنْ رَحْمَةِ اللَّهِ»

از رحمت خدا ناامید نشوید. (زمر، ۵۳)

آیه مبنا: «إِنَّ مَعَ الْعُسْرِ يُسْرًا»

قطعاً با هر دشواری، آسانی است. (انشراح، ۶)

مدیریت ترس و اضطراب آینده

آیه مبنا: «الَّذِينَ قَالَ لَهُمُ النَّاسُ إِنَّ النَّاسَ قَدْ جَمَعُوا لَكُمْ فَاخْشَوْهُمْ فَزَادَهُمْ إِيمَانًا وَقَالُوا حَسْبُنَا اللَّهُ وَنِعْمَ الْوَكِيلُ»

کسانی که مردم به آن‌ها گفتند: دشمنان برای [حمله به] شما اجتماع کرده‌اند، پس از آن‌ها بترسید؛ اما این سخن بر ایمانشان افزود و گفتند: خدا ما را بس است و او بهترین حامی است، (آل عمران، ۱۷۳)

تداوم تلاش در شرایط نامساعد

آیه مبنا: «فَإِذَا فَرَغْتَ فَانْصَبْ»

پس هنگامی که از کار مهمی فارغ شدی، به کار مهم دیگری بپرداز و تلاش را ادامه بده، (انشراح، ۷)

ثبات قدم در برابر وسوسه میان‌برهای غیر اخلاقی

آیه مبنا: «وَمَنْ يَتَّقِ اللَّهَ يَجْعَلْ لَهُ مَخْرَجًا وَيَرْزُقْهُ مِنْ حَيْثُ لَا يَحْتَسِبُ»

و هر کس تقوای الهی پیشه کند، خداوند راه خروجی برای او قرار می‌دهد و از جایی که گمان نمی‌برد به او روزی می‌دهد، (طلاق، ۲ و ۳)

مهندسی کلمات در گفتگو

آیه مبنا: «وَقُلْ لِعِبَادِي يَقُولُوا الَّتِي هِيَ أَحْسَنُ»

به بندگانم بگو سخنی بگویند که بهترین است، (اسراء، ۵۳)

احترام به حریم خصوصی و آبروی دیگران

آیه مبنا: «يَا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا لَا يَسْخَرْ قَوْمٌ مِنْ قَوْمٍ… وَلَا تَلْمِزُوا أَنْفُسَكُمْ وَلَا تَنَابَزُوا بِالْأَلْقَابِ»

ای مومنان! گروهی، گروه دیگر را مسخره نکند… و از یکدیگر عیب‌جویی نکنید و با القاب زشت همدیگر را صدا نزنید، (حجرات، ۱۱)

زبان بدن و تواضع در رفتار

آیه مبنا: «وَلَا تُصَعِّرْ خَدَّكَ لِلنَّاسِ وَلَا تَمْشِ فِي الْأَرْضِ مَرَحًا»

با بی‌اعتنایی از مردم روی مگردان، و مغرورانه بر زمین راه مرو. (لقمان، ۱۸)

نرم‌خویی در مدیریت و خانواده

آیه مبنا: «فَبِمَا رَحْمَةٍ مِنَ اللَّهِ لِنْتَ لَهُمْ وَلَوْ كُنْتَ فَظًّا غَلِيظَ الْقَلْبِ لَانْفَضُّوا مِنْ حَوْلِكَ»

به برکت رحمت الهی، با آنان نرم‌خو شدی و اگر تندخو و سخت‌دل بودی، قطعا از پیرامون تو پراکنده می‌شدند. (آل عمران، ۱۵۹)

رعایت حق‌الناس در جزئیات (امانت‌داری)

آیه مبنا: «إِنَّ اللَّهَ يَأْمُرُكُمْ أَنْ تُؤَدُّوا الْأَمَانَاتِ إِلَى أَهْلِهَا»

خداوند به شما فرمان می‌دهد که امانت‌ها را به صاحبانشان بازگردانید. (نساء، ۵۸)

کیفیت بخشش (از چه چیزی می‌گذریم؟)

آیه مبنا: «لَنْ تَنَالُوا الْبِرَّ حَتَّى تُنْفِقُوا مِمَّا تُحِبُّونَ»

هرگز به حقیقتِ نیکوکاری نمی‌رسید مگر آنکه از آنچه دوست می‌دارید انفاق کنید، (آل عمران، ۹۲)

تعادل در هزینه (دوری از افراط و تفریط)

آیه مبنا: «وَالَّذِينَ إِذَا أَنْفَقُوا لَمْ يُسْرِفُوا وَلَمْ يَقْتُرُوا وَكَانَ بَيْنَ ذَلِكَ قَوَامًا»

و آنان که هنگام انفاق و هزینه کردن، نه اسراف می‌کنند و نه سخت‌گیری، بلکه میان این دو روشِ عادلانه دارند، (فرقان، ۶۷)

حفظ کرامتِ گیرنده (بخششِ بی‌منت)

آیه مبنا: «لَا تُبْطِلُوا صَدَقَاتِكُمْ بِالْمَنِّ وَالْأَذَى»

بخشایش‌های خود را با منت گذاشتن و آزار دادن، باطل نکنید، (بقره، ۲۶۴)

پاکی درآمد و لقمه

آیه مبنا: «وَلَا تَأْكُلُوا أَمْوَالَكُمْ بَيْنَكُمْ بِالْبَاطِلِ»

اموال یکدیگر را به باطل [و ناحق] در میان خود نخورید، (بقره، ۱۸۸)

اولویت‌بندی در بخشش

آیه مبنا: «وَبِالْوَالِدَيْنِ إِحْسَانًا وَبِذِي الْقُرْبَى وَالْيَتَامَى وَالْمَسَاكِينِ»

…و به پدر و مادر و خویشاوندان و یتیمان و مستمندان نیکی کنید، (بقره، ۸۳)

کیفیت گذران عمر (دوری از بیهودگی)

آیه مبنا: «وَالَّذِينَ هُمْ عَنِ اللَّغْوِ مُعْرِضُونَ»

و آنان که از بیهودگی و کارهای لغو روی‌گردانند، (مؤمنون، ۳)

بهره‌وری و نظم در کار

آیه مبنا: «فَإِذَا فَرَغْتَ فَانْصَبْ»

پس هنگامی که از کاری فراغت یافتی، به کار دیگری همت گمار، (انشراح، ۷)

تفکر و تحلیل روزانه (رشد فکری)

آیه مبنا: «وَيَتَفَكَّرُونَ فِي خَلْقِ السَّمَاوَاتِ وَالْأَرْضِ»

…و در آفرینش آسمان‌ها و زمین می‌اندیشند، (آل عمران، ۱۹۱)

پایداری و استقامت در مسیر هدف

آیه مبنا: «إِنَّ الَّذِينَ قَالُوا رَبُّنَا اللَّهُ ثُمَّ اسْتَقَامُوا»

کسانی که گفتند پروردگار ما خداست، سپس استقامت کردند، (فصلت، ۳۰)

توجه به پایان مسیر (آینده‌نگری)

آیه مبنا: «وَلْتَنْظُرْ نَفْسٌ مَا قَدَّمَتْ لِغَدٍ»

و هر کس باید بنگرد که برای فردا [ی خود] چه پیش فرستاده است، (حشر، ۱۸)